Türkiye Florası

PROJE HAKKINDA ARAŞTIR ANAHTAR SİLSİLE HERBARYUM TERİMLER BİBLİYOĞRAFYA YAZIM KURALLARI

Juniperus L. Sp. Pl. 2: 1038 (1753)
Ardıç Res. Tur. Flor. II (2018)
 
  
 
Yazar: Ali Kandemir
 
Taksonun;
Kategorisi Cins
Adı Juniperus
Yazarı L.
Künyesi Sp. Pl. 2: 1038 (1753)
Türkçe adı Ardıç
Türkçe ad künyesi Res. Tur. Flor. II (2018)
 
Tip:
Lektotip tür: J. communis L.
 
Sinonimleri:
Sabina Mill., Gard. Distc., Abridge. ed. 4, 3 (1754).
Cedrus Duhamel, Traite Arb. Arbust. 1: xxviii, 139 (1755), [red. ad./ nom. rej.].
Thuiaecarpus Trautv., Image. Pl. Ross. 11. t. 6 (1844).
Arceuthos Antoine & Kotschy, Oestrr. Bot. Wochenbl. 4(31): 249 (1854).
Sabinella Nakai, Chôsen Sanrin Kaihô 165 (Indig. Sp. Conif. Taxads Korea Manchur. 3): 14 (1938).
 
Betim:
Bir veya iki evcikli, herdem yeşil, çalı veya ağaçlar. Gövde yatık, yükselici veya dik; yaşlı gövdede kabuk, levha veya boyuna lifler, şeritler halinde çatlak. Sürgünler yuvarlak veya köşeli. Tomurcuk çıplak veya değil. Yapraklar iğnemsi veya pulsu; iğne yapraklar 3’lü çevresel veya karşılıklı dizilişli, üstte bir veya 2 gözenek bantlı; pulsu yapraklar çapraz karşılıklı dizilişli, genellikle sürgünlere yatık, üstte belirli veya belirsiz salgı bezli. Çiçekler tek eşeyli, yaprak koltuklarında veya sürgün uçlarında. Erkek kozalak tırtılsı, tek veya kümeler halinde; anter çok sayıda, karşılıklı veya 3’lü çevresel dizilişli. Dişi kozalak üzümsü veya eriksi, 3-9 pullu; pullar karşılıklı veya 3’lü çevresel dizilişli; tohumlar 1-12 adet, kanatsız, serbest veya odunsu bir yapıyla çevrili.
 
Yayılış:
Cins dünyada çoğunluğu K. Yarımküre’nin ılıman kuşağında olmak üzere 52 tür ile temsil edilmektedir. Türkiye’de doğal taksonlar dışında J. chinensis L. (çin ardıcı, yeni Türkçe bilimsel ad), J. horizontalis Moench (yatık ardıç, yeni Türkçe bilimsel ad) ve J. virginiana L. (kurşunkalem ardıcı, yeni Türkçe bilimsel ad) türlerine ait kültür formları park ve bahçelerde yaygın olarak yetiştirilmektedir.
 
Teşhis Anahtarı:

1- Bütün yapraklar iğnemsi; erkek kozalak yaprak koltuğunda

2- Yaprak yüzeyi bir stoma bantlı; stoma bandı bazen ortada boyuna çok dar çizgiyle ikiye bölük communis / Ardıç

2- Yaprak yüzeyi belirgin iki gözenek bantlı

3- Erkek kozalak yaprak koltuklarında kümeler halinde; dişi kozalak eriksi, olgun kozalakta pul sınırları çıkıntılı, belirgin drupacea / Andız

3- Erkek kozalak yaprak koltuklarında tek tek; dişi kozalak üzümsü, olgunlukta pullar tamamen kaynaşmış, genellikle uçta belirgin

4- Yaprak tabanda en az (1,8-)2 mm genişlikte; olgun dişi kozalak 13 mm’den uzun macrocarpa / Deniz ardıcı

4- Yaprak tabanda en fazla 2(-2,1) mm eninde; dişi kozalak 13 mm’den kısa oxycedrus / Katran ardıcı

1- Fideler ve bazı genç sürgünler hariç yapraklar pulsu; erkek kozalak sürgün ucunda

5- Yer örtücü çalılar; yaşlı gövdeler pilakalar halinde çatlar; olgun dişi kozalaklarda sap genellikle geriye kıvrık sabina / Saçağacı

5- Ağaçlar, nadiren çalı, çalı ise yer örtücü değil; yaşlı gövdeler boyuna lifler veya şeritler halinde çatlar; olgun dişi kozalak sapı kıvrık değil

6- En azından bazı pulsu yapraklar uca doğru genişleyen zarsı uzantılı; olgun dişi kozalak turuncu ilâ kırmızı- kahverengi, dışta nadiren buğulu, ezildiğinde lifli phoenicea / Fenike ardıcı

6- Pulsu yaprak kenarı zarsı uzantılı değil; olgun dişi kozalak farklı renklerde, üzeri mumlu, ezildiğinde lifli değil

7- Pul yaprak uçta genellikle serbest, ± sivri; dişi kozalak 1-2(-3) tohumlu foetidissima / Kokarardıç

7- Pulsu yapraklar uçta sürgüne yatık, genellikle küt; en azından bazı kozalaklar 4 veya daha fazla tohumlu excelsa / Bozardıç

 
 
Yayınlar:
  • Adams, R.P. (2010). Chemosystematics of Juniperus: Effects of leaf drying on essential oil composition. Phytologia 92: 186-198.
  • Adams, R.P. ve Schwarzbach, A.E. (2013). Phylogeny of Juniperus using nrDNA and four cpDNA regions. Phytologia 95: 179-187.
  • Adams, R.P. (2014). The junipers of the world: The genus Juniperus. 4th ed. Trafford Publ., Viktorya.
  • Adams, R.P., Armağan, M., Boratynski, A., Douhaihy, B., Dagher-Kharrat, M.D., Farzaliyve, V., Gücel, S., Mataracı, T., Tashev, A.N. ve Schwarzbach, A.E. (2016). Evidence of relictual introgression or incomplete lineage shorting in nrDNA of Juniperus excelsa and J. polycarpos in Asia Minor. Phytologia 98(3): 150-159.
  • Eliçin, G. (1977). Türkiye Doğal Ardıç (Juniperus L.) Taksonlarının Yayılışları İle Önemli Morfolojik ve Anatomik Özellikleri Üzerinde Çalışmalar. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Yayınları, no 232, İstanbul.
  • Farjon, A. (1992). The taxonomy of multiseed Junipers (Juniperus sect. Sabina) in southwest Asia and East Africa (Taxonomic notes on Cupressaceae I). Edinb. J. Bot. 49: 251-283
  • Mao, K., Hao, G., Liu, J., Adams, R.P. ve Milne, R.I. (2010). Diversification and biogeography of Juniperus (Cupressaceae): variable diversivication rates and multiple intercontinental dispersals. New Phytologist 188: 254-272.
  • Ocak, A. (2007). Eskişehir Çatacık Florası 1, s. 18. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi yayınları, Eskişehir.
  • Schulz, C., Jagel, A. ve Stützel, T. (2003). Cone morphology in Juniperus in the light of cone evolution in Cupressaceae s.l. Flora 198: 161–177.
  •  
     
    Kitabın bu bölümüne atıf
  • Ali Kandemir (2018). Juniperus. Şu eserde: Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, I. ve Çimen, A.Ö. (edlr.). Resimli Türkiye Florası 2: 382. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul.
  • Kitaba atıf
  • Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, I. ve Çimen, A.Ö. (edlr.) (2018). Resimli Türkiye Florası, Cilt 2. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul.
  • Bu sayfaya referans
  • Resimli Türkiye Florası Elektronik Versiyonu, Erişim Tarihi: 2019.09.21, URL: "http://turkiyeflorasi.org.tr/?Q=NTc3"

  • ANASAYFA          İLETİŞİM          KAYNAKÇA          SAYFADA HATA BİLDİR


                     
     

    Elektronik Türkiye Florası Projesi ANG Vakfı tarafından desteklenmektedir.